و در هر صورت روزه‌هايى را كه نگرفته بايد قضا نمايد ، و احتياط واجب آن است كه كسى كه به واسطهء پيرى و تشنگى روزه را خورده است ، اگر توانست قضا كند . راه ثابت شدن اول ماه مسأله 1 - اول ماه به پنج چيز ثابت مىشود : اول : آن كه خود انسان ماه را ببيند . دوم : عدّه‌اى كه از گفتهء آنان يقين پيدا شود بگويند ماه را ديده‌ايم ، و همچنين است هر چيزى كه به واسطهء آن يقين پيدا شود . سوم : دو مرد عادل بگويند ماه را ديده‌ايم ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بگويند اول ماه ثابت نمىشود ، اما چنانچه اختلاف آنها در بعضى از اوصاف جزئى كه ممكن است ناشى از اختلاف تشخيص آن دو بوده باشد ، مثل اين كه در ارتفاع و بالا و پايين هلال اختلاف داشته باشند ، اشكال ندارد . چهارم : سى روز از اول ماه شعبان بگذرد كه به واسطهء آن ، اول ماه رمضان ثابت مىشود ، و سى روز از اول ماه رمضان بگذرد كه به واسطهء آن ، اول ماه شوال ثابت مىشود . پنجم : حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است . مسأله 2 - اگر حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است ، كسى هم كه تقليد او را نمىكند ، بايد به حكم او عمل نمايد ، ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه كرده ، نمىتواند به حكم او عمل نمايد . مسأله 3 - اول ماه با پيشگويى منجمين ثابت نمىشود ، ولى اگر انسان از گفتهء آنان يقين پيدا كند ، بايد به آن عمل نمايد . مسأله 4 - بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن ، دليل نمىشود كه شب پيش ، شب اول ماه بوده است .